Zelfbedrog of tegenspraak?

(februari 2013)

Den Haag breekt twee theaters af en bouwt nieuwe, dat is beter of zo. Zutphen combineert twee musea en een bibliotheek, dat is goedkoper of zo. Deventer bouwt een nieuw gemeentehuis en laat lege kantoren achter. Dat moet kunnen of zo.

336f53ac60_1379669674_Honden-zouden-vaker-autos-moeten-besturen__sqre-rsssOver de vastgoedgekte praten we nog lang na. We hebben er mooie gebouwen aan over gehouden. Maar nou de activiteiten ín die gebouwen: kantoor houden is niet meer zo nodig, en maatschappelijk vastgoed vraagt zoveel geld dat er mínder geld is voor cultuur, zorg en onderwijs. Veel leegstand is de dood in de pot: voor de financier, voor de belastingsbetaler en voor de stad. Toch zien we nog steeds opvallende initiatieven. In het vastgoed, en daarbuiten. Dingen die we héél graag willen.
Misschien weloverwogen. Of té graag?

Oud cabaretnummer
Zo’n 40 jaar terug had Paul van Vliet een Haags type dat verdiende aan roken. Hij rookte Bristol. Dat was een kwartje goedkoper. Wat doe je dan met dat kwartje? luidt de vraag aan de toog. Dat deed dat type in een doos. Na vijf dagen had hij vijf kwartjes (leuk om plat Haags uit te spreken) en daar kocht hij dan wéér een pakje Bristol van. Dat had hij dan dus voor niks. Wat doe je dan met die vijf kwartjes? luidt de vraag aan de toog. Dat ging dan dus weer in die doos. En zo rookte de Hagenees eigenlijk altijd voor niks.

Klassieker uit de kantine
Iedere werker kent die collega’s met sterke verhalen. Over auto’s, caravans en keukens. Dat verhaal gaat ongeveer zo.
De Volkswagen Jetta is drie jaar oud, 80.000 km gereden. Naar de garage, die nieuwe Golf ziet er leuk uit. Die collega legt het als volgt uit. Die Golf krijgt hij voor niks mee, en op die Jetta heeft hij dus niksnoppesnada afgeschreven.
Triomfantelijke blik. Meesteronderhandelaar, dat voel je zo. Als je dit verhaal 20 jaar doorzet dan rijdt die collega zijn leven lang een soort van gratis. En zonder CO2 emissie, allemaal weggesaldeerd.

Doen we allemaal zelf óók wel eens
Laten we ze niet uitlachen.Hoe kan je anders sommige investeringen verstandig laten klinken? Kekke jasjes, mooie installaties, nieuwe keukenmachines, dat leuke hoekhuis: ze zijn allemaal ten slachtoffer gevallen aan een economische spookverhandeling. Roep je eigen balletje-balletje verhalen in herinnering. Dat was iets met afschrijving, waardevermeerdering en uitgestelde rentebetaling, en dat dan in combinatie met een gelijke cash flow bij toegenomen genot. De uitkomst: je bent een dief van je eigen portemonnee als je het níet doet.

Wat heeft dit met Den Haag, Deventer en Zutphen te maken?
Nou ja, die investeren en besturen ook. Ik ga me niet verdiepen in elke afzonderlijke redenering, ik zeg ook niet op voorhand dat ze niet kloppen, en ik ga ook met geen enkele wethouder, raadsmeerderheid of vastgoedjongen in gesprek. Ik wil alleen dat het lokale gesprek klopt, dat alles transparant is, en over echte euro’s en echte waardes gaat.

In Den Haag gaat het om twee grote theaters aan een niet zo’n goed plein. In die theaters kan niet álles, en ze zijn duur in exploitatie. Maar: afbreken, nieuw bouwen en exploiteren, zou dat écht goedkoper of beter zijn? Is het plein straks echt mooier? Kunnen we de cijfers vergelijkbaar maken?

De gemeente Deventer zit op verschillende locaties. Deels eigendom, deels gehuurd. Je kan de gemeentelijke functies slim over die gebouwen verdelen. Je kan ook nieuw bouwen. Trek je die andere meters dan gewoon leeg? Is dat beter en/of goedkoper? Voor wie dan?

Zutphen heeft twee kleine musea en een bibliotheek. Alle drie in een eigen gebouw. Je kan ze ook concentreren inclusief gedeeltelijke nieuwbouw. Vinden bewoners en de gasten van de kleine stad dat dan fijn? Wat doe je met de vrijkomende locatie? Wat is goedkoper en beter? En voor wie dan?

Nogmaals, ik zeg niet dat die beslissingen níet kloppen. Maar ik moet steeds aan die kroeg- en kantineverhalen denken. Of het nu om vastgoed gaat of om iets anders dat geld kost: hou ook als openbaar bestuur rekening met zelfbedrog. Zeker als je heel graag wíl. Zoek tegenspraak op en neem die serieus. Geef transparantie inhoud.

**********************************************************************************************************

Deze blog werd eerder gepost op linkedin sites van het Platform Ruimte&Economie en Binnenlands Bestuur

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s