Op zoek naar de goede bouwstenen

februari 2013

Bouwstenen voor sociaal zijn de afgelopen decennia vaak heel erg letterlijk genomen. Er zijn veel voorzieningen gebouwd. Bovendien is ook veel energie gezet op integratie van voorzieningen. Soms heette dat Gezondheidscentrum, soms Multi Functioneel Centrum, soms Kulturhus, soms Centrum voor Jeugd en Gezin. Allemaal bouwstenen. Maar zijn het wel de goede?!

SSW-largeDie vraag komt vooral op nu er over Nederland een bezuinigingsgolf trekt. De kapitaallasten van al dat maatschappelijk vastgoed lopen door. Voor je het weet komt de bezuiniging terecht bij de sociale of culturele activiteiten.

Vijftien jaar geleden maakten we een voorzieningenscan op basis van ruimtelijke economische overwegingen. Wat is bevolkingssamenstelling, hoe is die in de toekomst, wat hebben we op basis van kengetallen nodig aan te bouwen vierkante meters voorziening? En vervolgens gingen we bouwen.

De voorzieningenscan viert ook nu hoogtij, maar is net wat anders. We zitten met een kolossale hoeveelheid gebouwde vierkante meters, wat kost dat wel allemaal niet? De voorzieningenscan verwordt tot een vastgoedscan over lopende en niet te vermijden kosten. Een wanhopige zoektocht naar bedrijfseconomische optimalisering: wat kunnen we het best verkopen, en wat kunnen we behouden op zoek naar optimaal gebruik?

Ik bepleit een ándere scan, ik zoek ándere bouwstenen. Welke sociale dynamiek zit er in een wijk, welke activiteiten/evenementen lopen vanzelf, welke verdienen wat ruggesteun, missen we nog iets wat écht nodig is? Sociale bouwstenen, nog even zonder vertaling naar een gebouwde voorziening.
Die ándere bouwstenen voor sociaal moeten van de wijkgeoriënteerde club komen. Een gemeentelijke afdeling die van buiten naar binnen denkt. Die verbonden is met de kracht in de wijk. Die niet overneemt maar ondersteunt. Die niet pampert maar ruimte geeft en mogelijkheden toont.
De ándere bouwstenen moeten over de échte wereld gaan, niet over de wereld van beleid of van vastgoed. De ándere bouwstenen gaan over mensen en activiteiten en sociale verbanden. Laten we de overheidsinspanningen en de inzet van personele en financiële middelen dáár op richten.
De huisvestingsvraag volgt later wel. De vastgoedclub heeft andere sores. Laten we het nu eens hebben over de échte bouwstenen voor sociaal.

  • Bouwstenen: het onbetaalde atrium: Veel gebouwde MFC’s tonen hun geschiedenis. Rondom een atrium zie je de afzonderlijke voorzieningen, vaak strikt toegespitst op één functie. Bouwkundig weinig ruimte voor flexibiliteit in de tijd en naar functie. Geen dubbelgebruik, geen begin van 24/7 denken. De internetsite van de MFC verliest van de sites van de afzonderlijke voorzieningen. En wie betaalt het atrium?
  • Bouwstenen: activiteiten vinden zélf onderdak: Het zangclubje oefent maandagavond in de kroeg. Die is dan dicht. De kroegbaas doet wat administratie, het koor neemt tenminste twee consumpties af. De motorclub zit op maandag in de disco, de vrouwenclub op dinsdag: de disco draait die dagen niet, en heeft zo toch wat klandizie. De deels ‘lege plint’ in het buurtwinkelcentrum huisvest in een slim rooster een fysiotherapeut, een pédicure, een wijkverpleegkundige, een werktoeleider / loopbaanadviseur en een klussendienst.

Beschouw dit als een hartstochtelijk beroep op de hard core beleidsbepalers. Natuurlijk heb ik óók een zwak voor de vastgoedmensen, maar het gaat erom dat ze vrijer in hun vak zouden moeten zitten. De overheid moet loslaten. Wat is programmeren als de markt zo dynamisch én ondynamisch is als nu; wat is de markthuur als je leegstand hebt? Kom in beweging!

Als je als gemeentelijk vastgoedbedrijf niet nú je huur verlaagt, verhuist de wijkbibliotheek gewoon naar een lege winkel in het wijkwinkelcentrum. Daar wordt gewoon de markthuur betaald, en die is lager dan de historische kostprijs van dat overheidsvastgoed. Dát is de échte markt.

eerder gepost op linkedin site Bouwstenen voor Sociaal

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s