Toe-eigenen en weer eigen maken

(maart 2013)

Waar zit de echte kracht om de maatschappelijke vitaliteit op peil te houden? Natuurlijk, die zit in de maatschappij en in de mensen zelf, maar dat is natuurlijk wel een probleem. Kan je jezelf bij het nekvel pakken en zo uit het moeras trekken? Misschien verdienen die maatschappij en die mensen toch wel eens een steuntje. Maar hoe organiseer je dat dan?

SSW-largeMaatschappelijk werk is van oorsprong een buiten de overheid georganiseerd instrument, een zelf-organiserende kracht uit de maatschappij zelf. En die lijkt nu lelijk in de wielen te worden gereden. Subsidiekranen gaan dicht, de overheid treedt terug. Gaat dat wel goed zo?

Pakweg 40 jaar terug heeft de overheid zich de bestaande maatschappelijke inspanningen en het gebruikelijk nabuurschap toegeëigend. Het werkte prima, maar het moest anders. Dat is vooral gepaard gegaan met veel sterk wisselende kaderwetgeving en specifieke wetgeving: de regelstand waar de overheid zo vaak in terugvalt. De wereld van maatschappelijk werk is vervolgens gebureaucratiseerd: aan de zijde van de overheid, en deels ook aan de zijde van de instellingen. Die moesten zich immers ontwikkelen tot goede gesprekspartners van de overheid.
De overheid heeft zich de maatschappelijke instellingen TOEGEËIGEND in de meest brede zin van het woord. De cultuur van het maatschappelijk werk is veranderd. De maatschappij is wat kwijtgeraakt en van alles en nog wat is er zich tegen aan gaan bemoeien. Maatschappelijke instellingen komen niet meer voort uit jezelf, maar zijn van een ander.

Natuurlijk moet het anno nu anders. Loslaten is het motief. Maar laten het motief, de redenering, de onderbouwing en de richting zuiver zijn. De overheid heeft een smak geld geïnvesteerd in bouwstenen voor sociaal, en zit nu krap. Wat je ziet, nu blijkt dat de kapitaallasten vaststaan, is dat op de taakvervulling – in zoverre vervuld door beroepskrachten – wordt bezuinigd. Weet de politiek dat 80% van het werk in buurthuizen vrijwilligerswerk is? Wat schaf je nu af – én de huisvesting én de hulpmotor?
Dat klinkt niet zindelijk: eerst pak je het af, en daarna gooi je het weg!

Er is alle reden voor mensen en bedrijven, voor de maatschappij, om de overheid te ONT-EIGENEN. Sociale vraagstukken zijn veel meer dan een vervelend vastgoedprobleem, laat de overheid zelf zijn kapitaallasten oplossen. Misschien moet je roepen: kom op met dat pand, dat is van ons.
Misschien moet je roepen: laat dat pand maar, dat willen we niet meer, wij doen het anders.
Dat klinkt wat ruig misschien, maar de inzet in deze discussie is dat de maatschappij zich deze taak weer toeëigent en EIGEN MAAKT.

Aan de mensen en bedrijven in de wijk wordt wel iets gevraagd: PUBLIEK ONDERNEMERSCHAP. Dat ‘publiek’ zit hem in het besef dat je weet voor wie je het doet; en het ondernemerschap is je houding. En er zit heel veel verbinding bij: van winkeliers via parochies naar brandweerposten.

Aan de overheid wordt nog steeds dat hulpmotortje gevraagd. Heus, niet iedereen kan zichzelf bij zijn nekvel uit het moeras trekken.

Laten we toch weg blijven uit het gevoel dat we in barre tijden op zoek moeten gaan naar noodoplossingen. Nuchterheid en positieve energie kunnen hand in hand gaan. De bestuursstijl moet en kan anders, en daar hebben we zin in:

# Niet te véél lullen, maar poetsen;
# Scherp zijn op effect en bedrijfsvoering;
# Lol hebben in je vak, ontvankelijk zijn voor nieuwe ideeën;
# Wendbaar zijn en snel in je beslissingen;
# Open en bereikbaar voor iedereen;
# Commercieel in de zin dat je bereik wil hebben tegen redelijke kosten.

eerder gepost op linkedin site Bouwstenen voor Sociaal

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s