Gebiedsontwikkeling is écht veranderd

(januari 2015)

De recessie vanaf 2008 was ook een crisis in de aanpak van gebiedsontwikkeling. We gaan het anders doen, zeiden we tegen elkaar. Daar hoorden grote avonturen bij: plant je vlag en verzin iets leuks. De ruimte die er nu eenmaal lag (ruimte in álle betekenissen) werd goed benut!

tempelhof_luft
De mensen die de boel in 2008 tot 2014 op gang hielden waren geen avonturiers. Velen van hen blijven actief, en dat is maar goed ook. In 6 jaar tijd is een nieuwe club mensen het ontwikkelvak ingestapt. Van zo’n vernieuwingsgolf moet je blijvend gebruik maken.

Niet dat we het daarvoor allemaal fout deden – maar goed deden we het dus niet. Je kan gerust stellen dat de toekomstige bewoner of gebruiker ondanks alle goede voornemens onvoldoende aan het woord kwam.

 

Vraaggericht én gedurfd
De vraagkant is na 2008 definitief doorgebroken, zo lijkt het. Dat gaat over meedenken hoe het eruit ziet, over eindgebruikers die van het begin af aan meedraaien en vaak zelfs initiatiefnemer en trekker zijn. Het gaat over openstaan voor welk gebruik mogelijk moet zijn en welke ongebruikelijke combinaties en ontwerpen éigenlijk ondenkbaar zijn – maar evengoed wél tot stand komen. Programma bepaalt de ruimte en het gebruik ervan!
Ook aan de aanbod- en ontwerpkant is het zo dat we nu meer dingen durven en ook écht doen. Architectuur en stedenbouw zijn nog steeds professies, maar er is minder ruimte voor te bewonderen kunstenaars en meer waardering voor het ambacht. Kijk naar de vele bruikbare en evengoed ongebruikelijk vormgegeven ruimtes. Vooral bij herbestemming zie je avontuur en brutaliteit, echte innovaties, less is more.
Zo kan het ook – en het ziet er vaak écht goed uit.

Denk aan business en organiseer je geheugen
Wat we tegenwoordig goed doen is dat we niet in een keer veel geld uitgeven in de hoop dat het zich later terugverdient. Vaak wordt stap voor stap ontwikkeld: er wordt geïnvesteerd naarmate er geld en business is. Gebiedsontwikkeling is minder financieringsgedreven en meer programmabepaald. Sterker nog: programmatisch is het allemaal heel erg beweeglijk.
Verder graag aandacht voor ieders lerend vermogen. Geen eindeloze evaluatieonderzoeken; wel toegankelijke platforms en gegevensbanken voor dingen die gelukt zijn – of juist jammerlijk míslukt. Loop niet achter een succesje aan om het elders te herhalen, maar check of dat succes in een andere situatie óók kan werken.
Wees ook nieuwsgierig naar de geschiedenis. Wonen-boven-winkels-of-in-oude-bollenschuren-of-in-groepsvormen: er zijn heel veel inspirerende en beproefde voorbeelden. Kijk goed om je heen, blijf nieuwsgierig, leg contact.

Oneindig gevarieerd
Veel kleine en sterk gevarieerde bewegingen maken één beweging. Er zijn geen overheersende trends rond gebiedsontwikkeling, wel interessante gebeurtenissen.
Er zijn heel erg verschillende mensen aan de slag. Hier en daar the usual suspects maar ook veel new kids-on-the-block. Geen moddervette structuur met een overduidelijke richting en vergezicht, maar een beetje geeken en uitproberen en niet bang zijn van een tikje chaos.
Dat is een bekende tegenstelling in de filosofie en de historische theorie: is de geschiedenis of de toekomst een clock of een cloud? Chaos aanvaarden is voor sommigen een experiment, maar het is toevallig wél de werkelijkheid.

Gebiedsontwikkeling is in die nieuwe (en oude) werkelijkheid terechtkomen. De toekomst is nu, de toekomst is onvoorspelbaar, en daar voel ik me prettig bij.

 

(Deze blog is samengesteld uit mijn discussiebijdragen op de internetsite van Ruimtevolk. Jurgen Hogendoorn, Emilie Vlieger, Joost van Hoorn, Peter de Bois en Joost Niemans draaiden daar volop in mee. Mooie bijdragen, prachtig taalgebruik zag ik bij hen – ‘de grote ondertussenheid’ vind ik de meest poëtische én precieze)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s