Meebewegen – met de handjes op de rug

(juni 2013)

Regelmatig kom je stukjes tegen waaruit blijkt dat al heel voorzichtig door vakmensen wordt gezegd: laten we vanuit onze publieke rol toch maar eens wat afstand houden. Tegelijkertijd blijft er reden tot zorg: het is allemaal zo schoorvoetend. Onvoldoende vaak zie je enthousiasme voor die andere rol van de overheid, voor die andere bestuursstijl.

tempelhof_luftZo zag ik een prima artikel van Paula Kemp (Ruimtevolk, mei 2013) over de ruimte en flexibiliteit die wet- en regelgeving bieden voor ruimtelijke herontwikkeling. In de praktijk worden gemeentelijke regels vaak ervaren als stroperig en complex. Vaak beweert men met enige gemakzucht dat wettelijke regels nu eenmaal in de weg staan, dat zag je ook in reacties op dat artikel. Maar kent men lokaal wel de nieuwe mogelijkheden die de Crisis & Herstelwet biedt?
Het gaat – naar blijkt – veel minder om de regels en veel meer om de bestuursstijl.

Welke ruimte hebben we nodig?
In de eerste plaats juridische ruimte. Er is inderdaad in toenemende mate juridische ruimte om bijvoorbeeld transformatie van allerlei gebouwen mogelijk te maken. En er zijn vast nog wel meer stappen denkbaar op het punt van deregulering – méér dan alleen de versnellers uit de Crisis & Herstelwet.
In de tweede plaats financiële ruimte. Eigenaren zien steeds vaker in dat transformatie een prima oplossing is voor hun belegging, die het in zijn oorspronkelijke functie niet meer goed doet. Maar nog niet vaak genoeg: zowel oorspronkelijk gebruik als huurniveau worden nogal eens irreëel lang vastgehouden – met leegstand tot gevolg.
In de derde plaats hebben we beleidsruimte en een nieuwe bestuursstijl nodig, en dan valt op dat veel gemeenten (bestuurders én ambtenaren) mentaal nog een grote stap hebben te gaan. Overlaten, loslaten en ruimte geven gaan niet van nature.

Welke vragen leven er?
We kunnen er vele bedenken. En voor je het weet worden vragen serieuze hobbels.

  • Willen we wel een stadshotel in dat ouwe kantoor?
  • Willen we wel woningen in die leegstaande bak uit 1980, concurreert dat niet met andere bouwplannen?
  • Die lege ruimte achter winkels kunnen ruimtelijk-kwalitatief gezien toch geen woningen worden?
  • Iedereen in de binnenstad heeft toch twee auto’s (heuh?!), dus hoe lossen we het parkeerprobleem op?

Geen moment zal ik ambtenaren en bestuurders afhouden van het stellen van verstandige vragen. Wel wil ik tegenhouden dat de discussie over dit soort kwesties vooral in de gesloten koker van de gemeente plaatsvindt en vele maanden in beslag neemt. Zo van: je stelt jezelf vragen, neemt er de tijd voor daar wat van te vinden, en laat het bestuur beslissen. Steeds moet je je afvragen: wie zegt dat ‘ik overheid’ er over gaat?!
Een open bestuursstijl betekent dat je het geluk, dat je invulling mag geven aan de publieke taak, niet gesloten en autoritair mag invullen. Die publieke taak heb je vooral gekregen om een open debat in te gaan en plezier te hebben in snel schakelen. Niet alle gelijk ligt aan jouw publieke kant, je bent nieuwsgierig en uitnodigend en ontvankelijk naar initiatiefnemers en omgeving.

Ga op zoek naar plezier in je taak
Een verandering in bestuursstijl mag best even duren. Maar we zijn al een tijdje op weg, en dat heeft al op veel plekken succes. Die andere overheid is te aanlokkelijk om te laten liggen, de kiezers willen hem ook al, dus laten we die kant maar eens opgaan.

Klein voorbeeld nog. Over stadslandbouw, bij mijn weten bijna 10 jaar geleden gestart in Rotterdam Zuid.
Op internet tref ik de uitnodiging aan rond een urbanfarming event: ‘de uitdaging is om het ontwerp voor stadslandbouw vraaggestuurd te ontwikkelen.’ Op dat event komen vragen aan de orde als ‘welke bijdrage kan stadslandbouw leveren op het vlak van interculturele integratie’ en ‘welke mogelijkheden zitten er in de relatie tussen stadslandbouw en kunst?’
Het onderwerp stadslandbouw is prima, de uitnodiging baart me zorgen. Stadslandbouw kómt van de mensen zelf en dus uit markt & samenleving. Zie het niet als uitdaging, lieve ontwerpers en ambtenaren, om de handen op de rug te houden.

Hou gewoon de handen op de rug! Zoek niet naar regels of ontwerpwensen, geef alle ruimte, bied je hoogstens aan als de best denkbare helper. Dat is een leuke publieke rol, hoor: verder helpen. En wat is er leuker dan werken bij een overheid die door iedereen wordt gewaardeerd?!

(Deze blog is een samenvatting van discussiebijdragen op de linkedin-sites van Ruimtevolk en Economie en Ruimte)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s