Ranking the cities

juli 2015

Al jaren zie je in publicaties en zogeheten onderzoeksartikelen hitlijsten verschijnen die gemeenten en regio’s op aantrekkelijkheid scoren. Die zorgen lokaal altijd voor veel commotie. We willen hóger op dat lijstje, we moeten wat ondernemen, dit kan zo niet langer.

tempelhof_luftEen licht beschamende ranglijst van gemeenten zag ik een paar jaar terug. ‘Ligging aan het water’ werd in dat Elseviers-lijstje bepalend geacht voor woongenot. Daar is natuurlijk best wat voor te zeggen, al zal het nooit allesbepalend zijn.
Uit de scores bleek dat Veluwestad Apeldoorn werd geacht aan het water te liggen en dat scheelde dus fors op die hitlijst. Hanzestad Zutphen werd daarentegen geacht niks met water te hebben, en scoorde daardoor ook gemiddeld een stuk slechter. Nu woon ik in Zutphen, en werk ik in Apeldoorn, en bovendien kan ik op de kaart kijken ….

Je kan ook kiezen voor groene kwaliteit. Mijn werkstad heeft uitzonderlijk veel particulier groen en licht benedengemiddeld openbaar groen; bij mijn woonstadje is dat precies andersom. Hoe moet je dat wegen? Als het gaat om erfgoed, dan is het maar net wat je erfgoed noemt: historische binnensteden, villawijken uit de periode 1870-1920, stadse wijken uit diezelfde periode, een hip transformatiekwartier waar vroeger industrie was: gooi maar in mijn pet. Wie ben je, wat weegt voor jou het zwaarst, als stad en als woonconsument?
Enne, wat vonden we vorig jaar belangrijk?! Daar gaat het een beetje over. Dit is het echte hitlijstenwerk, en de vraag is hoeveel aandacht dat verdient.
De Atlas van Gemeenten en Elseviers scoorden natuur rondom wél heel sterk bij Ede en Arnhem, en wat minder bij Apeldoorn. Pak de kaart, zeg ik dan. Ook voor rust en ruimte als positieve factor schijn je niet in Apeldoorn te moeten zijn, terwijl anderen de daar alom heersende rust juist als negatieve factor neerzetten. Nogmaals: wie ben je, wat weegt voor jou het zwaarst, voor wie wil je als stad van betekenis zijn, hoe sta je op de kaart bij mensen die een woonplek zoeken?
Nature or culture? Veel cultuur is een belangrijk element voor de woonkwaliteit van steden. Als binnenstadsbewoner en grootverbruiker van cultuuruitingen weet ik dat cultuur hoort bij stedelijkheid. Maar je kan toch ook in suburbia willen wonen en van daaruit cultuur opsnorren – toch? In 2013 stond bijvoorbeeld een suburb-topper als Alphen aan de Rijn bovenaan als het gaat om woonkwaliteit.
Zullen we maar gewoon de mensen zelf laten vertellen waar ze graag wonen?

We kunnen het ook over economie hebben.
Neem de retail in binnensteden. Het stadje Zutphen (nog geen 50.000 inwoners) is volgens het PBL kwetsbaar omdat het er alleen voor zichzelf lijkt te zijn. Het arme stadje is analytisch in het mandje gekomen van de Achterhoek, krimp en wat dies meer zij. Maar laat ik nou als binnenstadsbewoner elk weekend heel veel dagtoeristen zien – die er inderdaad voor zorgen dat het winkelapparaat en het horeca-aanbod bovenmatig zijn.
We kunnen het óók over bedrijven hebben. Waar is het goed ondernemen?! Bereikbaarheid lijkt dan een redelijke maatstaf. Binnen 1 jaar scoorde een regio laag in een ‘onderzoeksmatig’ opgestelde landelijke hitlijst bereikbaarheid van bedrijven. Gek genoeg leverde een lokale enquête onder ondernemers zélf op dat zij de bereikbaarheid juist hoog waardeerden.
Bij ondernemen kijken we ook graag naar het aandeel hoogopgeleiden. Die zijn belangrijk voor je groeimogelijkheden als stad of als regio. Of bedoelen we: voor innovatiekracht?! Want: waar daalt ‘groei’ uiteindelijk neer, ter plekke of juist elders? Alles te meten in werkgelegenheid, in investeringen, in productie en meerwaarde ter plekke, in wonen, welvaart en welbevinden?!
Amsterdam heeft overigens niet alleen veel hoogopgeleiden. De stad telt ook 2 keer zoveel bijstandsgerechtigden dan je bij evenredigheid zou verwachten. In 2006 wezen de G4 in een pleitschrift voor het te vormen kabinet nog op de omstandigheid dat juist zij grote groepen mensen en stadsdelen kenden die helemaal klem zitten. Geen sociale stijging, en weinig káns op sociale stijging.
Dat soort dingen lijken vergeten. “De hoogopgeleiden zullen ons redden” is nu de mantra. Je moet maar durven, denk ik dan.

Tegen onderzoek kan je nooit op met onrustgevoelen en een natte vinger in de lucht.
Maar hol nou ook weer niet te snel achter hitlijsten, modes en recente trends aan.
Kijk met eigen ogen, naar jezelf, naar anderen. Pak de kaart, zoek de echte cijfers op, analyseer en discussieer. Wees eerlijk – niet overbezorgd en niet onbezorgd.

Let op de grote lijn en pas op met commotie over hitlijstjes.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Deze blog werd eerder gepost op het linkedinplatform Ruimte en Economie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s