Zelfbevlekking

(juli 2015)

Hoe komt nou toch dat gemeenten zo vaak de schuld krijgen van de overmaat aan gebouwen waar we hier en daar mee te maken hebben?
tempelhof_luft Neem kantoren. Het fabeltje wil dat gemeenten graag geld verdienden aan gronduitgifte. De werkelijkheid is dat kantorenbouw gedreven wordt door financiering. Beleggingsportefeuilles zoeken een passende belegging met een fabeltje erbij. Waarom geen kantoren?! Het geld is er, dus vind een ontwikkelaar die een eerste huurder voor 5 jaar organiseert, en hoppa: daar staat weer een glimmend kantoor. Belegger en ontwikkelaar verdienden een veelvoud van wat de gemeenten verdienden.
Je kan gemeenten verwijten dat ze het hadden kunnen tegenhouden. Samen met provincie en rijk. Met die laatste heb je een rare partner: wie heeft fors nieuwe kantoren gebouwd in de afgelopen 20 jaar en trekt nu een spoor van leegstand?!

Neem winkels. Ook hier horen we dat ambitieuze gemeenten elkaar concurreren met uitbreiding na uitbreiding. De werkelijkheid is dat winkelontwikkeling gedreven wordt door financiering. Laat ik het tussenliggende verhaal maar niet herhalen, over grote portemonnees die een leuke belegging zoeken. Het is wel grappig om te zien dat binnensteden het best goed blijven doen; de problemen zitten vooral bij de beleggingsdozen. Eigen schuld.
Het enige wat je gemeenten kunt verwijten: die hadden het kunnen tegenhouden. Samen met échte retailers, die niet dromen maar die weten waar de klanten zitten en die daar hard voor werken.

Neem bedrijven. Het fabeltje wil dat gemeenten grote bedrijvenparken droomden. Dat is misschien wel een beetje waar. Ze werden daartoe gestimuleerd door het rijk, dat volgend op Vinex (compacte stad) begin jaren 90 droomde van bedrijvenparken lang alle snelwegen van ons kleine land (daarom is het zo vol in NL). Die ambitie ging gepaard met herstructurering van bestaande bedrijfsterreinen; zo alles bij elkaar had het wel wat van breed en integraal beleid.
Maar inderdaad: dat is wellicht te zien als overprogrammering en optimisme, bij overheden én bedrijven. Dat brede en integrale beleid had beter gemoeten.

Neem wonen. Gelukkig wordt wonen vooral gedreven door de vraag. Daar zal niet gauw voor de leegstand worden gebouwd. Hier en daar is té vroeg grond gekocht, die moet worden afgeschreven – door belegger óf gemeente. Hier en daar is té graag toegehapt op een woning, door een particulier – gesteund door een overmoedige bank.
Het enige wat je rijk, provincie en gemeenten kunt verwijten: stuur nou niet zo tot op de millimeter op wonen (maar ja: dat doen we al 70 jaar!). Die 40.000 of 50.000 nieuwe huisjes die we per jaar nodig hebben vallen in het niet bij de voorraad van pakweg 7 miljoen woningen. Stuur gewoon op beperking van de ruimte voor aftrek van hypothecaire rente – shit, heb ik tóch het H-woord gebruikt.

Als de banken en de beleggers zich niet hadden overeten over de schouders van consumenten, burgers en kleine en grote ondernemers – dan was de actuele situatie ondenkbaar.
Hier past geen alles overheersend verwijt aan de lokale overheid, kom op zeg.
Zoals de overheid ook niet allesbepalend is rond recessie of groei. Ken jezelf geen te grote rol toe, wees niet aanmatigend en doe niet aan zelfbevlekking.
It’s the economy, stupid.

We zitten gewoon in een financieringscrisis: het grote geld heeft de verkeerde weg gekozen en een amorele wereld geschapen. Het zou goed zijn onze energie op de verandering dáárvan te richten. Want echte waarden zijn onze aandacht meer dan waard.
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Deze blog werd eerder gepost op de linkedin-stek van Ruimtevolk

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s