Hommage aan het geschreven woord

(augustus 2013)

Er wordt wel véél geschreven, maar vooral ook met háást – en met een grote achteloosheid. Twee observaties over de ware zin van het geschreven woord. Noem het een hommage – ook aan twee mij dierbare mensen.

P10007481.
Een vrouw met een fijne neus en een grote zin voor het geschreven woord plaatste 20 jaar geleden een advertentie. Ze was op zoek naar een geestverwant die met haar een correspondentie wilde opbouwen. Een bijna 19e eeuwse wens – maar in de wetenschap dat juist in een correspondentie de rijkste gedachten ontstaan in de meest precieze verwoordingen.
Reken maar, een correspondentie is persoonlijk in de zin dat ze slechts kan ontstaan tussen díe twee personen. Toch kan een correspondentie verder reiken. Brievenboeken laten ons zien dat het persoonlijke én hoogwaardige juist kan ontstaan door de rust die is gelegen in lezen, overwegen, langzaam en leesbaar schrijven, tussendoor peinzen en dan weer hernemen. Maar misschien hoef je ze ook níet te zien, die brieven; heenbrief en terugbrief samen. Het kan ook goed zijn te weten dat op twee zolders twee dozen staan als wederhelften van een correspondentie die het waard was te zijn gevoerd.
De vrouw met een fijne neus en een grote zin voor het geschreven woord heeft haar geestverwant-correspondent gevonden. Twintig jaar schreven zij elkaar zonder elkaar ooit te zien. Tussen hun woonplaatsen zat een verwaarloosbare afstand – maar het ging ook om die brieven.
Dit voorjaar was het zover dat de vrouw in een halsoverkoop-tempo richting dood ging.
De geestverwant-correspondent en zij zagen elkaar voor het eerst in de week dat zij, mijn zus, het vermogen had verloren om te kunnen schrijven. Het bleek goed zo.
En laat die brieven rusten op twee zolders; hun zin en bestaan worden ook zo wel onthouden.

2.
Bijna honderd jaar geleden woonde een vermogend echtpaar in een zelf ontworpen huis. Een prachtig huis, een fraaie stadstuin, een huiskapel – jazeker – en in het souterrain de architectenpraktijk van de man.
De man ging naar zijn werk door van de bel-etage af te dalen naar het souterrain. Een gedistingeerd man, maar ook een Bourgondiër, dol op kinderen en gezegend met een uitbundige lach. Met zijn tekenaars zette hij zich aan het werk, maar zijn gedachten gingen toch ook vaak één of twee etages hoger. Naar zijn geliefde vrouw.
In die tijd had je uitzonderlijk mooi en fijn papier. En fraaie envelopjes. Denk aan briefjes van drie bij vier centimeter – écht klein. De man kocht zich ongans aan die briefjes, in een grote variatie. En bijna iedere dag schreef hij een klein briefje aan zijn vrouw daarboven. Dat briefje liet hij bezorgen door de dienstbode – niet zelf. Alsof het van ver kwam, van buiten. Dat maakte het een beetje spannend.
Zijn vrouw las de briefjes. En bewaarde ze allemaal in een grote doos.
Na de oorlog werd het huis helemaal kantoor, voor architecten en advocaten – zoons van het echtpaar. De doos met briefjes is tijdelijk kwijtgeraakt, richting zolder of juist souterrain. Toen het kantoor werd verkocht heeft één van de zoons die doos gevonden. En weer veel later, toen de zoon overleed, heeft een kleinzoon de doos gevonden en meegenomen.
Thuisgekomen heef de kleinzoon de doos geopend. Hij heeft 4 of 5 briefjes opengemaakt. Kleine, dagelijkse, tedere tekstjes. ‘Ik kom over een uur naar boven voor de lunch en verlang naar dat moment.’ ‘Voel je of ons eerste kind goed groeit? Ik houd van je.’ ‘Hier in de souterrain ruik ik onze bloeiende tuin; ruik jij hem ook?’ ‘Is er bij de lunch misschien nog een beetje van die overheerlijke pastei die we gister samen aten?’
Wat een man om zulke briefjes te willen schrijven. Wat een vrouw om ze te verzamelen en te bewaren in een prachtige doos – nee, een kistje, fraai bekleed.
Die briefjes hoeven niet allemaal te worden herlezen. Het is goed te weten dat lang geleden deze liefde in alle eenvoud in briefjes terecht is gekomen. Het is goed te weten dat er een kistje is met die briefjes – op mijn zolder. Hun zin en bestaan worden ook zo wel onthouden.

Download bestand: Hommage aan het geschreven woord

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s